اگر هنگام عبور از دست‌انداز یا چاله صدای تق‌تق از قسمت جلوی خودرو می‌شنوید، احتمال دارد یکی از قطعات جلوبندی یا سیستم تعلیق دچار فرسودگی، لقی یا آسیب شده باشد. گاهی صدا فقط روی دست‌اندازهای کوچک شنیده می‌شود و گاهی با عبور از مسیرهای ناهموار شدت می‌گیرد. تشخیص علت این صدا اهمیت زیادی دارد؛ زیرا یک صدای مشابه ممکن است از چند قطعه متفاوت ایجاد شود.
شرکت تولید قطعات خودرو و پلیمر دنا نیز در زمینه تولید قطعات فنی و لاستیکی خودرو فعالیت می‌کند و محصولاتی مانند بوش، ضربه‌گیر، دسته موتور و سرکمک را از طریق دنا اتو پارتس عرضه می‌کند.
چرا چرخ جلو هنگام عبور از دست‌انداز صدای تق‌تق می‌دهد؟
هنگام عبور خودرو از دست‌انداز، چرخ‌ها و اجزای سیستم تعلیق حرکت می‌کنند تا ضربه‌های جاده را جذب کنند و تماس مناسبی میان لاستیک و سطح مسیر حفظ شود. در این فرایند، قطعاتی مانند طبق، بوش‌ها، سیبک‌ها، میل موج‌گیر، کمک‌فنر و اتصالات آن تحت فشار قرار می‌گیرند.
اگر یکی از این قطعات فرسوده شده باشد، لقی پیدا کرده باشد یا اتصال آن به‌درستی محکم نباشد، حرکت سیستم تعلیق ممکن است با صدای تقه یا کوبش همراه شود. بنابراین، اولین قدم این نیست که بلافاصله یک قطعه را تعویض کنیم؛ بلکه باید شرایط ایجاد صدا و وضعیت اجزای مرتبط بررسی شود.
مهم‌ترین علت‌های صدای تق‌تق چرخ جلو روی دست‌انداز
۱. خرابی یا فرسودگی بوش طبق
بوش طبق یکی از قطعات لاستیکی یا لاستیک‌ـ‌فلزی سیستم تعلیق است که طبق را به بدنه یا بخش‌های مرتبط متصل می‌کند و امکان حرکت کنترل‌شده آن را فراهم می‌سازد. این قطعه در کاهش انتقال ضربه و جلوگیری از حرکت اضافی اجزای تعلیق نقش دارد.
با فرسوده شدن بوش طبق، ممکن است هنگام عبور از چاله یا دست‌انداز صدای تقه و کوبش شنیده شود. ترک‌خوردگی، پارگی لاستیک یا ایجاد لقی از نشانه‌هایی هستند که باید بررسی شوند.
اگر صدا با لرزش فرمان، تغییر رفتار خودرو در پیچ‌ها یا انحراف خودرو همراه باشد، اهمیت بررسی طبق و بوش‌های آن بیشتر می‌شود. البته این علائم به‌تنهایی خرابی بوش طبق را قطعی نمی‌کنند.
برای آشنایی بیشتر با نشانه‌های خرابی طبق و بوش‌های آن، می‌توانید راهنمای فنی موگ درباره علائم خرابی طبق خودرو را مطالعه کنید.
۲. خرابی سیبک
سیبک یکی از اتصالات مهم سیستم تعلیق و فرمان است که امکان حرکت کنترل‌شده اجزای متصل به خود را فراهم می‌کند. فرسودگی یا لقی این قطعه می‌تواند باعث ایجاد صدای تق‌تق هنگام عبور از ناهمواری‌ها شود.
در برخی موارد، صدای ایجادشده همراه با لقی فرمان، تغییر در فرمان‌پذیری یا سایش غیرعادی لاستیک‌هاست. اگر سیبک به‌شدت فرسوده شده باشد، مسئله فقط به صدا محدود نمی‌شود و ممکن است ایمنی خودرو نیز تحت تأثیر قرار بگیرد.
به همین دلیل، اگر صدای تق‌تق با لقی محسوس چرخ یا تغییر ناگهانی در عملکرد فرمان همراه است، خودرو باید در اولین فرصت بررسی شود.
۳. خرابی بوش یا اتصالات میل موج‌گیر
میل موج‌گیر به کنترل حرکت عرضی بدنه در پیچ‌ها کمک می‌کند. این قطعه به‌وسیله بوش‌ها و اتصالات مخصوص به سیستم تعلیق متصل می‌شود.
اگر بوش‌های میل موج‌گیر فرسوده شوند یا اتصالات آن لقی پیدا کنند، ممکن است هنگام عبور از دست‌انداز، به‌خصوص دست‌اندازهای کوتاه و متوالی، صدای تق‌تق از جلوی خودرو شنیده شود.
صدای ناشی از اتصالات میل موج‌گیر ممکن است بسیار شبیه صدای بوش طبق یا سیبک باشد. بنابراین، تشخیص دقیق باید با بررسی لقی و وضعیت این قطعات انجام شود.
۴. خرابی کمک‌فنر یا اتصالات آن
کمک‌فنر وظیفه کنترل نوسان فنر و بدنه خودرو را بر عهده دارد. اگر کمک‌فنر آسیب دیده باشد یا اتصالات و پایه‌های آن شل یا فرسوده شده باشند، ممکن است هنگام فشرده شدن و بازگشت سیستم تعلیق صدای تقه یا ضربه ایجاد شود.
اگر علاوه بر صدا، خودرو روی دست‌انداز چندین بار بالا و پایین می‌رود، سواری آن بیش از حد نوسانی شده یا آثار نشتی روغن روی بدنه کمک‌فنر دیده می‌شود، بررسی این قطعه اهمیت بیشتری دارد.
البته خود کمک‌فنر تنها عامل احتمالی نیست و پایه‌ها، محل نصب و اتصالات آن نیز باید کنترل شوند. برای آشنایی با روش بررسی این مشکل، می‌توانید راهنمای مونرو درباره تشخیص صدای غیرعادی کمک‌فنر و اتصالات آن را بخوانید.
۵. خرابی توپی سرکمک
توپی سرکمک در قسمت بالایی مجموعه کمک‌فنر قرار دارد و به اتصال مجموعه تعلیق به بدنه کمک می‌کند. فرسودگی بخش لاستیکی یا خرابی بلبرینگ آن، در خودروهایی که از این ساختار استفاده می‌کنند، می‌تواند با صدای تقه همراه باشد.
اگر صدا هنگام عبور از دست‌انداز بیشتر می‌شود یا هم‌زمان با چرخاندن فرمان نیز صدای غیرعادی شنیده می‌شود، بهتر است توپی سرکمک و متعلقات آن بررسی شوند.
با این حال، شنیدن صدا هنگام چرخاندن فرمان ممکن است به سایر قطعات سیستم فرمان و تعلیق نیز مربوط باشد؛ بنابراین تعویض توپی سرکمک باید پس از تشخیص علت انجام شود.
۶. شل بودن اتصالات یا برخورد قطعات اطراف چرخ
گاهی منشأ صدای تق‌تق، یک قطعه لاستیکی فرسوده یا اتصال مفصلی نیست؛ بلکه پیچ و مهره شل، بست آسیب‌دیده، پوشش زیر موتور، شل‌گیر یا قطعه‌ای است که هنگام حرکت خودرو با بخش دیگری برخورد می‌کند.
این احتمال به‌خصوص زمانی اهمیت دارد که صدا پس از تعمیر جلوبندی، تعویض کمک‌فنر یا انجام تعمیرات دیگری در قسمت جلو شروع شده باشد.
در چنین شرایطی، بررسی اتصالات و نحوه نصب قطعات باید بخشی از عیب‌یابی باشد؛ زیرا تعویض قطعات سالم لزوماً مشکل را برطرف نمی‌کند.
از روی نوع صدا چگونه علت احتمالی را تشخیص دهیم؟
شرایط شنیده شدن صدا می‌تواند برای شروع عیب‌یابی مفید باشد، اما به‌تنهایی تشخیص قطعی محسوب نمی‌شود.
- تق‌تق روی دست‌اندازهای کوتاه: بوش‌های طبق، اتصالات میل موج‌گیر، سیبک‌ها و سایر اتصالات جلوبندی باید بررسی شوند.
- کوبش شدید هنگام عبور از چاله: علاوه بر اتصالات تعلیق، وضعیت کمک‌فنر، پایه‌ها و اتصالات آن اهمیت دارد.
- صدا هنگام چرخاندن فرمان: توپی سرکمک و بلبرینگ آن، سیبک‌ها و اجزای سیستم فرمان باید بررسی شوند.
- تق‌تق متوالی هنگام دور زدن و گاز دادن: در این شرایط، مفصل بیرونی پلوس نیز یکی از موارد مهم برای بررسی است و نباید عیب‌یابی را فقط به جلوبندی محدود کرد.
- صدای فلزی پس از تعمیر: پیچ‌ها، بست‌ها و اتصالاتی که باز و بسته شده‌اند باید کنترل شوند.
اگر صدا از یک سمت به نظر می‌رسد، این موضوع می‌تواند سرنخ باشد؛ اما به‌تنهایی محل قطعه معیوب را مشخص نمی‌کند، زیرا صدا ممکن است از طریق بدنه به بخش دیگری منتقل شود.
چگونه صدای تق‌تق چرخ جلو را برطرف کنیم؟
برای رفع مشکل، ابتدا باید منشأ صدا مشخص شود. تعمیرکار معمولاً با بررسی وضعیت جلوبندی، کنترل لقی اتصالات و بازدید بوش‌ها، سیبک‌ها، میل موج‌گیر، کمک‌فنر و پایه‌های آن، قطعه معیوب را شناسایی می‌کند.
پس از تشخیص، ممکن است سفت کردن اتصال، تعویض بوش یا قطعه فرسوده و اصلاح نصب برای رفع مشکل کافی باشد. در بعضی موارد نیز چند قطعه به‌طور هم‌زمان فرسوده شده‌اند و هرکدام باید جداگانه بررسی شوند.
تعویض یک‌جای تمام قطعات جلوبندی بدون عیب‌یابی دقیق، روش مناسبی نیست. این کار می‌تواند هزینه اضافی ایجاد کند و حتی در صورت باقی ماندن علت اصلی، صدای خودرو همچنان ادامه پیدا کند.
اگر صدا از بخش عقب خودرو شنیده می‌شود، ممکن است لازم باشد قطعات دیگری بررسی شوند. برای مثال، در مقاله بوش اکسل چیست؟ علائم خرابی و تأثیر آن بر پایداری خودرو درباره نقش بوش اکسل و علائم احتمالی فرسودگی آن توضیح داده‌ایم.
آیا رانندگی با صدای تق‌تق چرخ جلو خطرناک است؟
شدت صدا و علائم همراه آن اهمیت زیادی دارد. اگر صدا خفیف است و عملکرد فرمان تغییری نکرده، بهتر است خودرو در اولین فرصت بررسی شود. اما اگر صدای ضربه شدید است یا همراه با لقی فرمان، انحراف خودرو، لرزش غیرعادی یا احساس ناپایداری چرخ‌هاست، ادامه رانندگی می‌تواند خطرناک باشد.
در این شرایط، خودرو باید در محل ایمن متوقف شود و برای بررسی تخصصی اقدام کنید. خرابی شدید برخی اتصالات، از جمله سیبک، می‌تواند بر کنترل خودرو تأثیر بگذارد؛ بنابراین نباید مشکل را صرفاً یک صدای آزاردهنده در نظر گرفت.
دنا اتو پارتس؛ دسترسی به قطعات فنی و لاستیکی خودرو
دنا اتو پارتس در زمینه عرضه قطعات فنی و لاستیکی خودرو فعالیت می‌کند و محصولات شرکت تولید قطعات خودرو و پلیمر دنا را ارائه می‌دهد. این شرکت فعالیت خود را از سال ۱۳۶۳ آغاز کرده و محصولاتی مانند بوش، ضربه‌گیر، دسته موتور، پایه اتاق، سرکمک و قطعات مربوط به ترمز و کلاچ را در سبد محصولات خود دارد.
برای مشاهده قطعات متناسب با خودروهای مختلف، می‌توانید دسته‌بندی‌های قطعات و لوازم یدکی پژو ۲۰۶، پژو ۴۰۵، پراید، رنو L90 و زانتیا بررسی کنید.
سوالات متداول
آیا صدای تق‌تق چرخ جلو همیشه از بوش طبق است؟
خیر. بوش طبق یکی از علت‌های احتمالی است، اما سیبک، اتصالات میل موج‌گیر، کمک‌فنر، توپی سرکمک و قطعات شل نیز ممکن است صدای مشابه ایجاد کنند.
چرا صدای تق‌تق فقط روی دست‌انداز شنیده می‌شود؟
زیرا عبور از دست‌انداز باعث حرکت و تغییر فشار در اجزای سیستم تعلیق می‌شود. اگر قطعه‌ای لقی یا فرسودگی داشته باشد، ممکن است صدا فقط هنگام این حرکت‌ها شنیده شود.
اگر بعد از تعویض کمک‌فنر صدا شروع شود، علت چیست؟
ممکن است اتصالات به‌درستی نصب یا محکم نشده باشند، پایه کمک‌فنر نیاز به بررسی داشته باشد یا قطعه دیگری از سیستم تعلیق فرسوده باشد. بهتر است مجموعه‌ای که تعمیر شده و اتصالات آن دوباره بررسی شوند.
آیا می‌توان با وجود صدای تق‌تق به رانندگی ادامه داد؟
اگر صدا شدید است یا با لقی فرمان، انحراف یا ناپایداری خودرو همراه شده، رانندگی را ادامه ندهید و از کمک تخصصی استفاده کنید. حتی در صورت خفیف بودن صدا، بررسی خودرو را به تعویق نیندازید.
جمع‌بندی
صدای تق‌تق چرخ جلو روی دست‌انداز می‌تواند از فرسودگی بوش طبق، خرابی سیبک، اتصالات میل موج‌گیر، کمک‌فنر، توپی سرکمک یا شل بودن قطعات اطراف ایجاد شود. برای رفع مشکل، باید شرایط ایجاد صدا و وضعیت قطعات مرتبط بررسی شود؛ زیرا صدای مشابه همیشه به معنی خرابی یک قطعه مشخص نیست.
تشخیص درست پیش از تعویض قطعه، علاوه بر جلوگیری از هزینه‌های غیرضروری، به حفظ عملکرد سیستم تعلیق و ایمنی خودرو کمک می‌کند. در دنا اتو پارتس نیز می‌توانید قطعات فنی و لاستیکی خودرو را متناسب با مدل خودروی خود بررسی کنید.
